Cổng tứ trụ là loại cổng truyền thống trong kiến trúc Việt Nam, gồm bốn cột trụ lớn tượng trưng cho sự vững chắc, bền vững và uy nghiêm. Loại cổng này thường xuất hiện tại đình, chùa, đền thờ, nhà thờ họ, lăng mộ hoặc các công trình tâm linh.
Đặc điểm của cổng tứ trụ
Bốn trụ đá hoặc gỗ:
Hai trụ chính cao lớn, thường có cặp nghê hoặc lân chầu trên đỉnh.
Hai trụ phụ thấp hơn, tạo thế vững chắc cho toàn bộ cổng.
Hoa văn trang trí:
Chạm khắc rồng, phượng, hoa sen, câu đối chữ Hán thể hiện giá trị tâm linh.
Đỉnh cột thường có hình búp sen, nghê đá hoặc lân đá mang ý nghĩa bảo vệ.
Kết cấu không có mái che:
Khác với cổng tam quan (có mái), cổng tứ trụ chỉ có các cột trụ đứng uy nghi.
Ý nghĩa phong thủy của cổng tứ trụ
🔹 Bảo vệ không gian tâm linh – Giúp ngăn chặn tà khí, tạo sự trang nghiêm.
🔹 Thể hiện sự vững bền, quyền uy – Tượng trưng cho sự trường tồn của dòng họ, cộng đồng.
🔹 Mang giá trị truyền thống – Gắn liền với kiến trúc đình chùa và nét đẹp văn hóa Việt.
Cổng tứ trụ không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về phong thủy và tín ngưỡng dân gian.

Cổng tam quan đá có mái, cửa vòm – VAS 17

Cổng Tam Quan Đá – VAS 17

Cổng Đá Một Cửa Vòm – VAS 16

Trước khi đặt cổng tứ trụ, bác đo giúp tôi ba thứ

Chiều rộng lối vào, tính cả chỗ cho xe vào nếu nhà muốn.
Khoảng cách từ cổng tới nhà thờ.
Nhà thờ cao bao nhiêu.

Ba số đó quyết cỡ trụ và khoảng cách giữa các trụ. Cổng cao quá thì át nhà thờ, thấp quá thì nhìn lép. Đo lệch là lắp lên thấy ngay, mà trụ đá đã dựng thì không sửa được.

Đỉnh trụ và câu đối

Đỉnh hai trụ cái hay đặt nghê, lân hoặc búp sen. Thân trụ khắc câu đối.

Câu đối chữ Hán hay chữ Việt là tùy nhà. Bác hỏi các cụ trong họ chốt trước, khắc vào đá rồi là không sửa được.

Móng cổng tứ trụ phải chắc

Trụ đá nặng. Móng yếu thì vài năm sau trụ nghiêng.

Lúc đổ móng bác gọi tôi một câu, tôi nói với thợ xây kích thước chân trụ để chừa cho đúng.